Waar komt het rendement vandaan? Hoe private equity écht waarde creëert

Private equity wordt vaak geassocieerd met actief aandeelhouderschap: meedenken, bijsturen, waarde trachten toe te voegen. Maar wat bedoelen we daar eigenlijk mee? Want terwijl bijna elke fondsbeheerder zichzelf presenteert als een meester in ‘operationele verbetering’, komt het rendement in de praktijk niet alleen maar uit die hoek. Tijd voor een realiteitscheck.

De grote vraag: hoe trachten private equity-partijen nu écht waarde te creëren? En minstens zo belangrijk: is die aanpak duurzaam in verschillende marktomstandigheden, of simpelweg het gevolg van slim inkopen en veel geleend geld?

Financiële truc of echte waarde?

Eind vorige eeuw, de begintijd van private equity, was overzichtelijk voor private equity managers. Ze leenden flinke bedragen om bedrijven te kopen, sneden soms in de kosten en verkochten enkele jaren later weer met winst. Dankzij deze externe financiering, vaak tot wel 90% van de aankoopprijs, konden ze met relatief weinig eigen inleg een enorm rendement realiseren.

Een stijging van 10% in bedrijfswaarde werd zo omgetoverd tot 100% rendement op het eigen vermogen. Maar die tijd is voorbij: rond 2014 werd er gefinancierd met gemiddeld 40% eigen vermogen.¹ De markt is volwassen geworden en er is steeds meer concurrentie tussen private equity fondsen. Bovendien zijn ook de leningverstrekkers steeds professioneler geworden én voorzichtiger.

Toch speelt vreemd vermogen nog steeds een grote rol. De hefboom werkt nog altijd, alleen niet meer zo extreem als vroeger. En het brengt meer risico’s met zich mee, vooral in periodes van stijgende rentes of economische tegenwind; dezelfde hefboom die rendement kan vergroten, versterkt in ongunstige scenario’s ook verliezen. De vraag is dan ook: wat blijft er over als je die hefboom wegdenkt?

De vier motoren van waardecreatie

Puttend uit onze eigen ervaring, onderscheiden wij vier hoofdfactoren die samen het rendement van een private equity investering bepalen:

Omzetgroei: Omzetgroei komt bijvoorbeeld door betere marketing, nieuwe producten, uitbreiding naar andere regio’s of strategische overnames. 

Margeverhoging: Een stijging van de EBITDA-marge betekent dat er meer winst overblijft per euro omzet. Vaak het gevolg van kostenbesparingen, prijsoptimalisatie of efficiëntere processen.

Multiple verbetering: Een bedrijf kopen tegen vier keer de winst, en verkopen tegen vijf keer? Dat verschil levert direct rendement op. Grotere, stabielere bedrijven krijgen namelijk vaak een hogere prijs dan kleinere. Daarom kan omzetgroei of betere winstgevendheid niet alleen op zichzelf waarde toevoegen, maar ook zorgen voor een extra waardestijging bij verkoop.

Vooral in het klein- en middensegment van private equity (bedrijven tot zo’n €500 miljoen) zijn veel fondsen actief met een buy-and-build strategie: meerdere kleine bedrijven worden samengevoegd tot één grotere groep. Die groep is dan meer waard dan de losse onderdelen samen.

Externe financiering: Zoals eerder besproken: vreemd vermogen vergroot het rendement op eigen vermogen. Niet alleen door het hefboomeffect, maar ook door het aflossen van leningen door vrije kasstromen.

Waardecreatie in de praktijk

StepStone, een toonaangevend adviseur in private equity, analyseerde duizenden private equity investeringen om te kijken hoe daadwerkelijk waarde wordt gerealiseerd.² Gemiddeld komt:

• 56% van het rendement uit externe financiering (leningen)
• 38% uit operationele verbeteringen (acties van de private equity manager)
• 6% uit overige marktfactoren.

De financiering hefboom speelt dus nog steeds een grote rol. Maar, private equity bedrijven gebruiken inmiddels anno 2024 gemiddeld niet significant méér schuld³ dan vergelijkbare bedrijven zonder private equity eigenaren. En de trend toont dat de publieke en private markt steeds verder naar elkaar toe groeit op dit punt.

Belangrijker nog: een aanzienlijk deel van de waardecreatie komt daadwerkelijk uit operationele verbeteringen. Dáár zit het vakmanschap van de actieve private equity manager.

Wat zegt dit voor particuliere beleggers?

Private equity kan een krachtige manier zijn om kapitaal te laten groeien. Maar achter de indrukwekkende cijfers schuilt een wereld van nuance. Wie wil weten of een fonds écht waarde toevoegt, moet verder kijken dan rendement alleen.

Bij Capler geloven we dat de manier waarop waarde wordt gecreëerd minstens zo belangrijk is als het rendement zelf. We proberen fondsmanagers te selecteren die het beste in staat zijn om direct of indirect structureel en herhaalbaar waarde toe te voegen op bedrijfsniveau. Successen op bedrijfsniveau kunnen echter niet worden gegarandeerd.

Transparantie, onderbouwing en herhaalbaarheid staan voorop. Alleen zo weet je als belegger of je investeert in een haalbare strategie, ongeacht de grotere economische ontwikkelingen.

Bronnen

¹ NVP – Private equity in Nederland
² Step Stone – Drivers of Investment returns
³ MSCI – Leverage in private equity

Risico's

Dit is een reclame en geen beleggingsadvies. Raadpleeg het prospectus en het essentiële informatiedocument voordat u een beleggingsbeslissing neemt. Capler is een fund-of-funds en hanteert een actief beleggingsbeleid om wereldwijd te investeren in meerdere private equity fondsen. Deze private equity fondsen investeren in niet-beursgenoteerde bedrijven. Beschreven voorbeelden van bedrijven en private equity fondsen hoeven niet representatief te zijn voor alle andere private equity fondsen en bedrijven waarin Capler (indirect) belegt. Beleggers kunnen participaties in Capler kopen en beleggen daarmee alleen indirect in de beschreven fondsen en bedrijven. Private equity is een langetermijn belegging en het Capler Private Equity Fund-of-Funds is daardoor illiquide. Daarnaast kent beleggen in het algemeen- en private equity als beleggingscategorie specifieke risico's. Meer informatie hierover is, naast het eerder genoemde prospectus, ook hier te vinden.

Jelle Postma

Oprichter & senior investment manager

Dit artikel is op persoonlijke titel geschreven door Jelle Postma, oprichter en senior investment manager van het Capler Private Equity Fund-of-Funds (´fonds´). Dit artikel is geen beleggingsadvies, hoeft niet overeen te komen met de opvattingen van het fonds en kunnen geen rechten aan ontleend worden.