Private equity en de pensioenfondsen

Private equity mag dan een beleggingscategorie zijn die voor het grote particuliere publiek onbekend is, voor de grootste institutionele beleggers ter wereld is deze in ieder geval niet onbemind. Al decennia investeren ook de Nederlandse pensioenfondsen al buiten de aandelenbeurs om en worden de pensioen van miljoenen Nederlanders gespekt met de behaalde rendementen. Wij duiken voor jullie de jaarverslagen in om te laten zien hoe pensioenfondsen zich positioneren in private equity.

Nederland kent een rijke historie van pensioenopbouw en het is al meer dan 100 jaar geleden dat de pensioenwet werd geïntroduceerd. De verplichting tot pensioenopbouw werd ook door de overheid nagestreefd en in datzelfde jaar (1922) werd het ABP opgericht. Met tegenwoordig ruim €500 miljard aan pensioenvermogen vertegenwoordigt het ABP het pensioen van 3,1 miljoen Nederlanders. Ofwel 1-op-de-6 mensen in ons land heeft (een stukje) van zijn of haar pensioen bij het ABP geregeld.

Met dit immense vermogen is ABP de op 4 na grootste pensioenbelegger ter wereld en met recht een zeer serieuze speler te noemen in de wereld van het grootkapitaal.

Ook het op-1-na grootste pensioenfonds van Nederland, het Pensioenfonds voor Zorg en Welzijn (PFZW), is met meer dan €250 miljard aan vermogen op plek 11 van de wereldranglijst terug te vinden. Nederlands 3de pensioenmanager MN, de uitvoerder van de pensioenen in de maakindustrie van PME en PMT, beheert ruim €150 miljard en valt net buiten de mondiale top 20.

De publieke jaarverslagen van de 3 grootste pensioenfondsen van ons land geven een interessant inkijkje in hun beleggingsbeleid, hun allocaties richting verschillende beleggingscategorieën en het rendement dat zij daarmee behalen.

Pensioen en private equity – allocatie

We beginnen met de allocatie. Alle pensioenfondsen beleggen in private equity en voor significante bedragen. Gezamenlijk heeft deze top-3 voor maar liefst €80 miljard aan private equity investeringen gedaan en maakt private equity tussen de 7% en 9% van hun beleggingsportefeuille uit.

De drie genoemde pensioenfondsen beheren zowel uitkerende- als opbouwende pensioenen. Opbouwende pensioenen kennen een beleggingsmix met over de breedte een lager risico en rendement, en hogere kasstromen (meer obligaties en andere vastrentende waarden). Dit is om te voorkomen dat pensioenen op de korte termijn tijdens de uitkering in waarde dalen. 

Onze aanname is dat voor de uitkerende fase er minder tot geen allocatie aan private equity wordt gegeven, hierdoor denken wij dat het percentage private equity in de opbouwende pensioenpotjes gemiddeld hoger is dan hierboven gerapporteerd.

2024 is natuurlijk maar een moment opname en met langetermijn beleggingen is het belangrijk om over een langere historische periode te kijken naar de ontwikkelingen. Voor de historie kijken we naar de cijfers van het ABP.

In de afgelopen 5 jaar is ABP fors meer gaan investeren in private equity. Waar zij voorheen rond de 5% van hun portefeuille in private equity beleggen, zien we vanaf 2020 een duidelijke trendbreuk. De 9.2% in 2024 is daarbij fors hoger dan voor 2020, maar redelijk constant over de laatste 3 jaar.

Een exacte verklaring voor de stijging van hun gemiddelde allocatie wordt in de jaarverslagen niet gegeven, maar wellicht had dit te maken met het bovengemiddelde rendement dat ABP behaald heeft, waardoor er meer vertrouwen in de beleggingscategorie is onstaan.

Pensioen en private equity – rendement

Als we kijken naar het behaalde rendement door de pensioenfondsen op private equity, dan zien we in 2024 minder consistente cijfers. ABP heeft het van de grote pensioenfondsen het beste gedaan. Met een rendement van bijna €5,5 miljard en 11.8% op jaarbasis. PFZW en MN hadden een minder jaar met 5,5% en 3.8% aan rendement in 2024 op hun private equity portefeuille.

De reden van het verschil in rendement tussen de verschillende fondsen is moeilijk te verklaren. We weten bijvoorbeeld niet wat de verhouding tussen private equity en venture capital is, in welke regio’s zij beleggen, of dat bepaalde pensioenfondsen voor bepaalde thema’s hebben gekozen.

Ondanks dat ABP het beter heeft gedaan dan de andere pensioenfondsen, waren zij niet geheel tevreden: “In 2024 was sprake van [] een vertraging van waarderingen van private equity-beleggingen ten opzichte van deze markten. De verwachting is dat dit na verloop van tijd normaliseert en dat op de lange termijn het rendement van private equity beter is dan de benchmark, zoals we ook nu zien over de afgelopen vijf en tien jaar.”

Ook het rendement van private equity verschilt van jaar tot jaar. En net als bij de allocatie moeten we voor een goed beeld van de rendementscijfers, zeker voor een langetermijn beleggingscategorie, naar een langere periode kijken.

We zetten het netto rendement van ABP over de volledige periode van 2014-2024 op een rij. Zowel voor hun private equity portefeuille, als het rendementen op beursgenoteerde aandelen in ontwikkelde landen.

In de 11 jaar durende periode, wist private equity in 7 jaren een beter rendement te behalen dan aandelen. Dit leverde maar liefst 16.9% rendement gemiddeld per jaar op, tegenover 12.6% voor de beursgenoteerde aandelen. Een outperformance van 4.3% per jaar.

Uit de jaarverslagen is niet te herleiden of de private equity portefeuille en de aandelen ontwikkelde landen portefeuille in exact dezelfde regio’s investeren en of een een verschil zit in risicoprofiel. Dat kan natuurlijk impact hebben op de behaalde rendementen en de outperformance verklaren.

Welke private equity fondsen belegt ABP in?

Naast de eerder beschreven inzichten op het gebied van allocatie en historische rendementen, maakt ABP ook inzichtelijk in welke beheerders van private equity fondsen ze investeren.

We komen hier bekende internationale namen tegen zoals:

• BlackStone,
• CVC en
• EQT

Maar ook Nederlandse private equity beheerders, waaronder:

• Avedon Capital Partners,
• Gilde Healthcare en
• Main Capital Partners.

Een enkele venture capital investering is ook terug te vinden, zoals het Nederlandse Innovation Industries. Een diverse mix voor deze beleggingscategorie.

Conclusie

Natuurlijk geven de in het verleden behaalde resultaten van deze pensioenfondsen geen resultaten voor de toekomst. Na het doornemen van al deze jaarrekeningen is onze conclusie in ieder geval dat private equity een permanente plek heeft in de professioneel beheerde pensioenportefeuilles van miljoenen Nederlanders.

Bron ABP: jaarverslag 2024 
Bron ABP: overzicht private equity managers
Bron ABP: historische jaarverslagen
Bron PFZW: jaarverslag 2024 
Bron PME: jaarverslag 2024
Bron PMT: jaarverslag 2024

Risico's

Dit is een reclame en geen beleggingsadvies. Raadpleeg het prospectus en het essentiële informatiedocument voordat u een beleggingsbeslissing neemt. Capler is een fund-of-funds en hanteert een actief beleggingsbeleid om wereldwijd te investeren in meerdere private equity fondsen. Deze private equity fondsen investeren in niet-beursgenoteerde bedrijven. Beschreven voorbeelden van bedrijven en private equity fondsen hoeven niet representatief te zijn voor alle andere private equity fondsen en bedrijven waarin Capler (indirect) belegt. Beleggers kunnen participaties in Capler kopen en beleggen daarmee alleen indirect in de beschreven fondsen en bedrijven. Private equity is een langetermijn belegging en het Capler Private Equity Fund-of-Funds is daardoor illiquide. Daarnaast kent beleggen in het algemeen- en private equity als beleggingscategorie specifieke risico's. Meer informatie hierover is, naast het eerder genoemde prospectus, ook hier te vinden.

Jelle Postma

Oprichter & senior investment manager

Dit artikel is op persoonlijke titel geschreven door Jelle Postma, oprichter en senior investment manager van het Capler Private Equity Fund-of-Funds (´fonds´). Dit artikel is geen beleggingsadvies, hoeft niet overeen te komen met de opvattingen van het fonds en kunnen geen rechten aan ontleend worden.